Na svojoj web stranici Javno preduzeće „Vojvodinađume“ izdalo je saopštenje, jer je, kako kažu, primetna aktivnost pojedinaca i organizacija u vidu sadnje sadnica (neke od korišćenih vrsta su alohtone) na rubnim delovima Deliblatke peščare (bilo da su u granicama SRP “Deliblatska peščara” ili ne).
JP “Vojvodinašume” upućuje Apel da se ovakve aktivnosti ne sprovode i to iz više razloga:
- za sve aktivnosti u SRP “Deliblatska peščara”, u skladu sa Zakonom o zaštiti prirode (“Sl. glasnik RS”, br. 36/2009, 88/2010, 91/2010 – ispr., 14/2016, 95/2018 – dr. zakon i 71/2021), u skladu sa članom 8. i članom 9., neophodno je pribaviti akt o uslovima zaštite prirode koje izdaje nadležno Ministarstvo zaštite životne sredine;
- za sve aktivnosti u SRP “Deliblatska peščara”, u skladu sa Zakonom o zaštiti prirode (član 57.) neophodna je saglasnost upravljača zaštićenog područja;
- u skladu sa članom 35., u režimu zaštite II stepena zabranjeno je unošenje invazivnih alohtonih vrsta. Takođe, u istom članu Zakona o zaštiti prirode navedeno da je zabranjeno unošenje invazivnih alohtonih vrsta i u III stepenu zaštite;
- skrećemo pažnju da, namerno ili slučajno korišćenje alohtonih invazivnih vrsta na površinama izvan rezervata (čak i na privatnim površinama) može imati štetne posledice po zaštićeno područje;
- u skladu sa članom 57, na zaštićenom području zabranjeni su radovi i aktivnosti, odnosno izvođenje projekata, koji oštećuju, narušavaju i menjaju osobine i vrednosti zbog kojih je područje zaštićeno;
- u skladu sa članom 7. Zakona o reproduktivnom materijalu šumskog drveća (“Službeni glasnik RS”, br. 135 od 21. decembra 2004, 8 od 28. januara 2005 – ispravka, 41 od 2. juna 2009, 19 od 6. marta 2025.) za podizanje i obnavljanje šuma može da se koristi selekcionisan, kvalifikovan ili testiran reproduktivni materijal koji je proizveden u skladu sa odredbama Zakona o šumama i propisa donetih na osnovu tog zakona;
- reproduktivni materijal poznatog porekla može da se koristi za podizanje i obnavljanje šuma samo unutar istog regiona provenijencije, ako:
- 1) na zalihama nema dovoljno selekcionisanog, kvalifikovanog ili testiranog semena za potrebe podizanja i obnavljanja šuma u toj godini;
- 2) zbog više sile (šumski požar, elementarne nepogode i sl.) se mora neplanirano povećati obim pošumljavanja.
Reproduktivni materijal poznatog porekla može da se koristi za podizanje i obnavljanje šuma samo na osnovu odobrenja;
- Uredbom o zaštiti Specijalnog rezervata prirode „Deliblatska peščara” (“Službeni glasnik RS”, br. 3 od 28. januara 2002, 81 od 5. septembra 2008.) na području režima zaštite II stepena zabranjeno je unošenje alohtonih vrsta biljaka i životinja. Na području režima zaštite III stepena, takođe, zabranjeno je sakupljanje i korišćenje biljnih i životinjskih vrsta zaštićenih kao prirodne retkosti, promena namene pašnjačkih površina i njihovo pošumljavanje i zamena autohtonih šuma sastojinama alohtonih vrsta.
JP “Vojvodinašume” će u narednom periodu pojačati nadzor na samom području kako bi se predupredile sve, eventualne, negativne posledice po zaštićeno područje.
JP “Vojvodinašume” je u prethodnom periodu, dok je požar još uvek bio aktivan kao i u periodu koji je usledio, dobijalo i dobija ponude za donacije u vidu novčanih i drugih vidova pomoći za sanaciju i obnovu Deliblatske peščare.
Skrećemo pažnju, da će JP “Vojvodinašume” napraviti finansijsku i organizacionu konstrukciju za sprovođenje sanacije područja, ali smo spremni da čujemo sve ideje i predloge i tada ćemo moći da razgovaramo i o doprinosu i pomoći svih zainteresovanih.
Preduzeće se zahvaljuje na iskazanoj brizi i ponuđenoj pomoći ali u ovom trenutku se još uvek ne mogu precizirati bilo kakve aktivnosti vezane za sanaciju dok je u toku izrada sanacionog plana.
JP “Vojvodinašume” moli sve zainteresovane za malo strpljenja. Kada budu odobreni detaljni operativni planovi za sanaciju i obnovu, moći će se razgovarati kako i na koji način pojedinci i organizacije mogu dati svoj doprinos obnovi Deliblatske peščare.
Do tada, JP “Vojvodinašume” apeluje da se ne preduzimaju nikakve samoinicijativne aktivnosti koje mogu prouzrokovati dodatnu štetu.
Vlada Srbije u tehničkom mandatu usvojila je na predlog Ministarstva zaštite životne sredine Sanacioni plan za područje Specijalnog rezervata prirode Deliblatska peščara, prvi ovakve vrste, u cilju obnove i sanacije posledica požaraZa realizaciju Sanacionog plana u 2026. godini u budžetu Srbije obezbeđeno je 50 miliona dinara. Neposredno sprovođenje Sanacionog plana povereno je JP Vojvodinašume, kao upravljaču zaštićenog područja, dok Ministarstvo zaštite životne sredine i nadležna inspekcija kontrolišu realizaciju planiranih aktivnosti.
